در تعریفی عام و عمومی گزارشگران فوتبال کسانی هستند که در محل برگزاری بازی‌ها حضور دارند و به صورت زنده، مسابقات را گزارش می‌کنند؛ به نوعی گزارشگران چشم مخاطبان هستند که به جای آن‌ها می‌بینند و اطلاع رسانی می‌کنند، اما ...

صدای گزارشگر صدای غالب
مهم‌ترین وظیفه هرگزارشگری این است که حوادث بازی را به نحو مطلوب برای شنوندگان و بینندگان گزارش کند. به این ترتیب صدای گزارشگر نقش اصلی را در مسابقات ورزشی به‌خصوص فوتبال ایفا می‌کند و در برنامه‌های تلویزیونی گاه اهمیتی برابر خود مسابقه‌ای دارد که در حال پخش است. با این وجود صداهای مختلف مثل تشویق تماشاگران یا صدای خود بازیکنان و مربیان هم به گوش می‌رسد؛ اما صدای گزارشگر صدای غالب است و تمام صداهای دیگر را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد.
در بین گزارشگران فوتبال اصفهان که ارادت خاصی هم به آنها داریم و به صورتی از همکاران خوبمان در سیمای مرکز اصفهان هستند، گهگاهی مشاهده می‌شود روی به تاکتیک تقلید از دیگر گزارشگران وطنی می آورند! که این به هیچ وجه زیبا و پسندیده نیست؛ نه برای خودشان، نه برای حرفه‌شان و نه برای اصفهان. یا در ورزشگاه‌های فولادشهر و نقش جهان دیده شده در کوتاه‌ترین زمان تا برگزاری مسابقه مبادرت به جمع آوری اطلاعات مسابقه می‌کنند که در ادامه کار به مشکل بر می‌خورند.
یکی دیگر از همکاران رسانه‌ای‌مان می‌گفت «این گزارشگران که گزارش‌های خود را با «نرخ روز» به سمع و نظر مخاطبان می‌رسانند، هیچ توجهی به نتایج دیدارهای قبلی، افتخارات گذشته مسابقات پیش رو و مشکلات فعلی تیم مورد نظر نمی‌کنند و جملات را «قلمبه و سلمبه» بیان می‌کنند». شاکیان معترض دیگری هم بیان داشتند گزارشگران فوتبال اصفهان تحت هیچ شرایطی به نکات فنی و بارز مسابقه توجهی ندارند؛ فقط مانند تماشاگران در پی حاشیه‌های مسابقه هستند.
البته بیان و بروز انتقادها به‌منزله سرکوب کردن همکاران خوبمان در صدا و سیما نیست؛ انتقادها در پاره‌ای از اوقات موجب پیشرفت می‌شود.

طبقه بندی حرفه‌ای
در دنیای فوتبال حرفه‌ای دنیا از گزارشگران حرفه‌ای هم به عنوان بازیگر یا بازیکن اسم می‌برند. علت این است که این گزارشگر به نوعی در جمع بازیکنان ورزشی قرار می‌گیرد و اهمیت همسان با آنها دارد. گزارشگری فوتبال خلاف آنچه به‌نظر می‌رسد کار ساده‌ای هم نیست. گزارشگران تلویزیونی به دلیل نوع کارشان در چند گروه مختلف طبقه بندی می‌شوند. برخی از آنها فقط به تعریف مسابقه می‌پردازند و کاری به بقیه قضایا ندارند. این نوع گزارشگران را باید در زمره افرادی دانست که سابقه کار کمی دارند و مبتدی و تازه کارند. کمبود اطلاعات سبب می‌شود تا دست آنها در طول گزارش خالی باشد و به بیان صرف اتفاقات اکتفا کنند. در این حالت گزارش فوتبال فاقد جذابیت لازم است و بیننده رضایت کامل از مسابقه را ندارد. حضور این گزارشگران در چنین بازی‌هایی، حکم کلاس درس را دارد.

گزارشگران جذاب و متخصص
دسته بعدی گزارشگران فوتبال کسانی هستند که حتی با داشتن سن کم و سابقه کاری نه چندان طولانی نسبت به حرفه خود و رشته فوتبال آگاهی و تخصص کافی و خوب دارند؛ مانند برنامه «آقای گزارشگر» که در تعطیلات نوروز دو سه سالی است روی آنتن می‌رود و استعدادهای جوان و جویای نام برای برنامه‌های تخصصی فوتبال رونمایی می‌شوند.
آگاهی این نوع گزارشگران درفوتبال و مطالعه زیاد کمک می‌کند تا آنها به شکل بهتری به بازگویی اتفاقات داخل زمین بازی بپردازند و در هر لحظه، اطلاعات لازم و ضروری را به بیننده و شنونده ارائه دهند. در لحظات سکوت و بی‌خبری بازی با توضیحات جامع و مکمل گزارشگر پر می‌شود.
تماشاچی و شنونده هم در کنار تماشا یا شنیدن بازی ورزشی، چیزهایی اضافی در ارتباط با آن مسابقه و ورزشکاران آن کسب می‌کند. این موضوع به صورت غیرمستقیم، رضایت خاطر تماشاچی شنونده را فراهم می‌کند و او با لذت بیشتری آن مسابقه ورزشی را پیگیری می‌کند. نکته مهم در این ارتباط، نوع استفاده گزارشگر از دانایی و اطلاعات خویش است.
یک گزارشگر حرفه‌ای و دانا اطلاعات خود را بی دریغ خرج نکرده و معلومات خود را به شکلی غیر منطقی و تحمیلی به مخاطب ارائه نمی‌دهد. او می‌داند چه نوع اطلاعاتی را در چه زمانی باید در اختیار مخاطب قرار دهد تا بهترین نتیجه را گرفته و تأثیرات مورد نظر خود را بر او بگذارد. برای این گزارشگر ورزشی، ارائه اطلاعات و توضیحات لازم نه برای خود نمایی که برای تعریف و تفسیر بهتر مسابقه است. گزارشگران چشم مخاطبان هستند که به جای آن‌ها می‌بینند و اطلاع رسانی می‌کنند.
نویسنده: سعید واعظ